blog

Is architectuur nog wel nodig?

Architectuur

Begin augustus lanceerde de BNA voor de ondernemende architect een nieuwe dienst: BNA Zakelijk. In het bijbehorende persbericht meldde de BNA, dat “al voor de crisis de stand van de architectenbranche zorgelijk was te noemen”. Een lage winstgevendheid en een zorgelijke positie in de totale bouwsector zouden hier debet aan zijn. De crisis heeft hier uiteraard geen goed gedaan.

Is architectuur nog wel nodig?

 

 

Met BNA Zakelijk wil de BNA de komende jaren extra aandacht besteden aan het verder professionaliseren van het ondernemerschap. Op de website van de BNA is veel informatie samengebracht die behulpzaam kan zijn bij het ondernemerschap. Overigens is een groot deel van die informatie alleen voor de leden toegankelijk. Dit ondergraaft de bruikbaarheid van de site in grote mate. Toch zijn deze en vergelijkbare initiatieven toe te juichen.

Maar om welke type architect gaat het eigenlijk? Welke dringende onderwerpen en problemen houden architecten op dit moment bezig? De discussie over de professionalisering van de praktijk dient uiteraard te worden gevoerd, maar daarachter doemt een andere vraag op: Is architectuur nog wel nodig? De laatste twee jaar is het vertrouwen in architectuur in ieder geval drastisch afgenomen. Vernieuwt de professie zich voldoende om weer opnieuw een rol te kunnen spelen in de bouw van de komende jaren?

Twee wegen lijken op dit moment een wenkend perspectief te vormen voor architecten die aan het begin staan van het tweede decennium.

In de eerste architectonische benadering staat het programma centraal. Zoals Winy Maas het kernachtig in het herrezen blad l’Architecture d’Aujourd’hui samenvat, draait het hierbij om intelligentie en om het oprekken daarvan. De architectuur is als het ware hèt middel om deze intelligentie te bereiken. Deze praktijk richt zich niet primair op vormen die een alternatieve toekomst inhouden. Ieder project moet niet zozeer een verbetering zijn van het vorige, maar dient in de eerste plaats verschillend te zijn. Wat telt zijn de getallen (of data).

 Blog Deens paviljoen door BIG
BIG’s ontwerp voor het Deens paviljoen op de World Expo Sjanghai. Illustratie afkomstig van www.big.dk

Aan dit werk dat zich onderscheidt door een bevrijdend en enthousiasmerend pragmatisme, dankt de Nederlandse architectuur zijn naam en faam in het buitenland. Tot de zogenoemde Superdutch architectuur behoren inmiddels ook buitenlandse bureaus, zoals het Deense bureau BIG. Kopman Bjarke Ingels presenteert de spectaculaire ontwerpen van zijn bureau, zoals het paviljoen in Sjanghai of het ontwerp van het Educatieve centrum op de Faroe eilanden, alsof ze de onvermijdelijke uitkomst zijn van een logisch proces.

Belgische paviljoen tijdens de Biennale van Venetie in 2008
Het Belgisch paviljoen tijdens de Biënnale van Venetië in 2008. Het ontwerp is van Office Kersten Geers David van Severen

Tegenover een architectuur die een commentaar wil zijn op economie, politiek en samenleving en die deze fenomenen exploreert en extrapoleert, staan praktijken die zich strikt en exclusief richten op de grenzen en de definities van architectonische vormen. Door het specifieke karakter van projecten te onderzoeken, tasten deze praktijken de grenzen van architectuur zelf af en proberen ze deze op te rekken, zowel fysiek als conceptueel.

Is architectuur nog nodig? Moeten we daarbij een van deze wegen inslaan? Of zitten we opgezadeld met een onmogelijk dilemma?

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels