blog

Het zwarte goud

Architectuur

De val van de muur en de aanslag van 9/11 hebben de architectuur ingrijpend veranderd. Gaat dat ook op voor de olieramp in de Golf van Mexico?

Het zwarte goud

 

 

 

 

In de film Giant uit 1956 vindt boerenknecht James Dean op het piepkleine stukje land dat hij heeft geërfd, olie en wordt stinkend rijk. Heimelijk is Dean verliefd op Elizabeth Taylor maar die is getrouwd met Rock Hudson en die krijgt hij niet. De scène waarin de olie uit de aarde begint omhoog te komen, wordt tot een van de grootste in de Amerikaanse filmgeschiedenis gerekend. De spuitende oliebron kondigt een nieuw tijdperk aan.

De lekkende oliebron in de Golf van Mexico duidt op de grote kwetsbaarheid van de oliesector en heeft flinke consequenties. Niet alleen voor de bedrijfstak zelf, maar ook voor consumenten en overheden.

De gevolgen voor de kustmilieus zijn groot. Zodra de olie zich heeft afgezet, zal ze daar de eerste veertig tot vijftig jaar niet meer verdwijnen. “It is cycling with the tides and that is the way that you kill everything”, zegt een kustbewoner treffend. De olie is voor een deel biologisch afbreekbaar, maar bepaalde componenten niet. De gevolgen van de volksgezondheid zijn niet te overzien.

 Blog_Lekkende_oliebron
Lekkende oliebron in de Golf van Mexico. Bron NRC-Handelsblad 17-7-2010

De vergelijking met de oliecrisis van 1973 dringt zich op. De directe aanleiding hiervoor was de Jom Kippoeroorlog tussen Israël en een groot aantal Arabische landen. Vanwege de steun van Westerse landen aan Israël, kondigde de Arabische wereld een olie-embargo af.

Dit kwam echter niet onverwacht. Een jaar eerder was het rapport Grenzen aan de groei van de Club van Rome gepubliceerd, dat het spoedige einde van de natuurlijke grondstoffen aankondigde. In het kielzog hiervan waarschuwden talloze publicisten voor het gevaar dat olie als politiek wapen zou worden gehanteerd.

Nederland maakte in de winter van 1973/1974 autovrije zondagen mee. Op last van de regering van Joop den Uyl stonden op een aantal zondagen tussen 4 november 1973 en 6 januari 1974 alle auto’s en brommers stil. Het leverde spectaculaire beelden op van lege autosnelwegen.

De oliecrisis van 1973 markeert het einde van een tijdperk. Het naoorlogse optimisme van groei en planning maakte plaats voor een denken in termen van schaarste en de broekriem. De beperkingen van de olieconsumptie werden echter wel als tijdelijk gezien. Op langere termijn was het doel nieuwe oliebronnen op te sporen en in gebruik te nemen. Daarnaast werd een zoektocht ingesteld naar nieuwe energiebronnen.

De mensen gingen rondrijden in energiezuinige auto’s en ook werd gekeken hoe het energieverbruik in huizen kon worden teruggedrongen door isolatie en zonnepanelen. De exploitatie van kolen, olie en kernenergie werd niet meer los gezien van de aanwending van alternatieve energiebronnen als zee, wind en zon.

 Blog Het Zwarte Goud
De velocity van Chris Hardwick bestaat uit een netwerk van buizen die door de bestaande stad worden getrokken en die een andere vorm van mobiliteit mogelijk maken. Bron: John Knechtel, Fuel, The MIT Press, 2009

De oliecrisis van 1973 vormde inleiding tot een decennium met experimenten. Het interdisciplinaire onderzoek naar energievraagstukken nam dramatisch toe. Uiteindelijk ontstond een geheel nieuwe opvatting over architectuur.

Zal dat ook nu het geval zijn?

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels