blog

Things have to be done

Architectuur

De televisieserie ’24’ is ongetwijfeld de belangrijkste culturele uiting van de afgelopen tijd. Althans zo kwam me afgelopen weekend voor, toen mijn afspraak met S. onverwacht niet doorging en ik alle tijd van de wereld had de serie nog eens goed te bekijken.

Things have to be done

 

 

Jack Bauer is hoofd van de Counter Terrorist Unit, opgericht na de aanslagen van 9/11. Vergeleken bij deze meneer is James Bond een watje. Zijn eenheid vervult opdrachten “by all means necessary”. Ze gaan daarbij geen enkele techniek of methode uit de weg. Als een van zijn agenten in aflevering zeven zegt dat de regels “ons beter maken”, dan antwoordt Bauer: “mooi, maar niet vandaag”.

Bauer actie Jack Bauer in actie

Op 24 en in het bijzonder op de inzet van de weinig orthodoxe methoden valt het nodige aan te merken. Wat ik aflevering na aflevering evenwel steeds interessanter begon te vinden, is dat deze serie niet gericht is op het bereiken van korte termijndoelen, maar echt lange termijndoeleinden nastreeft. Daarin onderscheidt ze zich van de gemiddelde krimi of detective, waarin per uitzending een geval wordt opgelost. In 24 gaat het veel meer om de ontwikkeling van een karakter. Zouden architecten hier iets van kunnen leren?

In 2004 schreef de Nederlandse architectuurcriticus Roemer van Toorn in het “Harvard Design Magazine het geruchtmakende essay “No more dreams?”, met de veelzeggende ondertitel “The Passion for Reality in recent Dutch Architecture … and its Limitations.”. Daarin betoogde hij dat utopische dromen zeldzaam zijn geworden en dat architecten er de voorkeur aan geven “te surfen op de turbulente golven van het vrije markt globale kapitalisme”. De realiteit was opwindender geworden dan de droom. Alle dromen waren immers werkelijkheid geworden en de neoliberale economie was simpelweg de “only game in town”.

Aan het einde van zijn verhaal vroeg Van Toorn zich af of we echt zo veel vreugde beleven aan “de verslavende consumptie van comfort, design trends, technologie en talloze indifferente verschillen”. “Isn’t it time to wake up from our deep sleep and again dream of utopias?” Deze vraag is actueler dan ooit en kan afgaande op 24 positief worden beantwoord. Deze serie kent immers een ontwikkeling op lange termijn en richt zich op een hoger doel. Bauer volgt niet de voorgeschreven regels van zijn organisatie, maar laat zich in zijn handelen duidelijk leiden door idealen en is bereid daarvoor offers te brengen. Of zoals hij het in een aflevering zegt: “Things have to be done”.

bauer cast
De cast van ’24’

Idealen doen er dus wel degelijk toe en dat geldt voor architectuur ook en in steeds hogere mate. Want ook daar geldt: “Things have to be done.” Komende opgave is de herstructurering van de al bestaande stad. Woningen, scholen en ziekenhuizen kunnen niet langer meer als unieke objecten worden gezien, maar dienen te worden begrepen als producten die in serie worden vervaardigd. Dit vergt niet alleen transformatie en duurzame ontwikkeling, maar ook en vooral doelstellingen, visie en idealen. Serieproducten moeten tot verandering in staat zijn en beantwoorden aan doelstellingen op lange termijn. Idealen zijn in toenemende mate doorslaggevend voor de vraag of een gebouw of product succesvol is of niet.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels