blog

Normale architectuur

Architectuur

Architectuur was tot nu toe op zoek naar het buitengewone, in technische, maatschappelijke en financiële zin. Door de kredietcrisis kan ze beter de normale processen in architectuur onderzoeken, begrijpen en proberen te beïnvloeden.

Normale architectuur

 

 

 

De Nederlandse architectuur bevindt zich mogelijkerwijs op een bijzonder moment in de geschiedenis. Ze heeft de laatste jaren internationaal aanzien gekregen en is van een gemiddeld hoog niveau. Nederlandse architecten bouwen inmiddels over de gehele wereld. Tegelijkertijd is de branche een van de hardst getroffen bedrijfstakken in de kredietcrisis. Veel bureaus, ook grote en bekende, houden zich met moeite staande of gaan failliet.

Dit geeft redenen tot zorgen, want is de architectuur niet alleen mogelijk dankzij een florerende economie? Hoe gaat de architectuur zich de komende tijd ontwikkelen? Zal alles weer worden zoals het was, wanneer de crisis voorbij is? Of zal ze een nieuwe weg (moeten) inslaan? Zo ja, welke zal dat zijn? Of doet ze er straks helemaal niet meer toe?

Een gemakkelijk antwoord op deze vragen is niet voorhanden. Het vraagt om een zoektocht naar plekken waar architectuur mogelijk is.

 VitraHaus in Weil am Rhein door Herzog & de Meuron

Afgelopen week was ik samen met tweehonderd andere journalisten in Weil am Rhein, voor de bezichtiging van het Vitrahaus, een ontwerp van Herzog de Meuron. Het zou te gemakkelijk zijn te zeggen dat dit het laatste icoongebouw is, maar het is voorlopig wel een van de laatste gebouwen die experimenteert met een nieuwe vormentaal. Het gebouw bestaat uit een vijftal schijnbaar toevallig op elkaar gestapelde balken, een compositie die eerder te zien was in de uitbreiding van de Tate Modern in Londen. Tegelijkertijd bevat het Vitrahaus ook een referentie naar het archetypische woonhuis.

Tijdens de opening zei Jaques Herzog dat de dialoog tussen opdrachtgever en architect de basis vormt voor goede gebouwen. Volgens hem leven we in een tijd van aansprakelijkheid- en claimmanagement. Dit bemoeilijkt de realisatie van een architectuur met een eigen signatuur, waarin investering, programma en gebouw nauw op elkaar aansluiten. Hij deed een oproep voor het herstel van zo’n architectuur en de realisering ervan.

Voor zo’n herstel is veel te zeggen. De architectuur was tot nu toe sterk op zoek naar het buitengewone, in technische, maatschappelijke en financiële zin. Door de kredietcrisis is het noodzakelijk de normale processen in architectuur te onderzoeken, te begrijpen en te beïnvloeden. Ook over deze wereld van de normaalheid dient de architectuur haar auteurschap te herstellen, wil ze de kwaliteit van het stedelijke landschap en het dagelijkse leven herstellen.

Normaalheid lijkt zijn referentiepunt in bestaande verhoudingen te vinden. Ze beschikt niet over de charme van ongehoorzaamheid of over de creatieve impuls van vernieuwing. De Duitse schrijver Enzensberger heeft er echter eens op gewezen, dat het bijzondere alleen kan worden bereikt door de norm te doorlopen. Wat normaal is, is nu sterk aan het veranderen. De vraag is hoe dit is om te zetten in architectuur.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels