blog

Alle begin is moeilijk

Architectuur

Alle begin is moeilijk, zegt een oud spreekwoord. Voor een jonge architect die net begint is misschien de meest wezenlijke vraag hoe hij of zij de balans tussen ambitie en praktijk kan bewaren. De pas verschenen monografie van Benthem Crouwel doet van deze kunst op een adembenemende wijze verslag.

Alle begin is moeilijk

 

 

Het werk van het jonge architectenbureau Benthem Crouwel in de beginjaren is opmerkelijk. Naast de woning in Almere (pag. 114) springen de douanekantoren aan de grens en het drijvende Legohuis (pag. 206) eruit. Het huis in Almere waar Jan Benthem meer dan 25 jaar woonde en dat ook te zien is in de legendarische VPRO documentaire ‘De kans te Bouwen’ van Maarten Kloos en Rob Klaasman uit 1985, is een van de meest gepubliceerde ontwerpen van het bureau. Het is in 2008 zelfs in het MOMA te zien geweest. De internationale reikwijdte van dit ontwerp is vergelijkbaar met de Knotted Chair die Marcel Wanders in 1996 afleverde.

Schiphol, Terminal West

De kracht van het huidige Benthem Crouwel ligt vooral op het gebied van grote en complexe infrastructuuropgaven. Niet toevallig onderscheidt het werk zich door ontwerpen voor plaatsen waar veel mensen zich tijdelijk ophouden, zoals op Schiphol of in de Rai [8-9].

Na de oplevering van Schiphol Plaza en de prachtige Terminal West kreeg Benthem Crouwel de opdracht voor de verbouwing van Amsterdam Centraal Station [pag. 22]. Deze opgave onderging rond 1990 opvallende veranderingen. Behalve aankomst en vertrekpunt werd ook dit station een knooppunt in verschillende OV-netwerken. Bovendien rukte de commercie op en gingen winkels en horeca ook andere gebruikers aantrekken dan louter reizigers.

Vanuit het perspectief van het startende bureau zouden deze opgaven op een dergelijke schaal ondenkbaar zijn geweest. Toen het bureau begon was infrastructuur bovendien nog het domein van de civiele ingenieurs en kregen architecten hoogst zelden opdrachten op dit gebied. Sinds de tweede helft van de jaren 80 van de vorige eeuw is dit gaan veranderen en je kunt zeggen dat Benthem Crouwel met deze ontwikkeling is meegegroeid en er in zekere zin ook op vooruit liep.


Amsterdam Centraal Station

Echter zonder de ambitie die de projecten van de beginperiode kenmerkt, zou dit onmogelijk zijn geweest. De manier waarop je iets inzet, is bepalend voor het verdere verloop, is een oude wijsheid. Dat geldt ook voor het ontwerp en daarom is de manier waarop je begint alleszins beslissend. De monografie van Benthem Crouwel maakt duidelijk dat ieder project in zekere zin steeds weer een opnieuw beginnen is. Alleen zijn de ambitie van het bureau en de praktijk in de loop van deze dertig jaar veel dichter bij elkaar komen te liggen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels