blog

Stedebouw Rotterdam: vak of vacuüm

Architectuur

De rechter heeft gesproken. De eisende partijen hebben niet aannemelijk gemaakt dat de gemeente Rotterdam de beginselen van het Europese aanbestedingsrecht heeft geschonden. Toch valt de prijsvraag voor het Stadskantoor in een gat.

Stedebouw Rotterdam: vak of vacuüm

 

 

 

 

Afgelopen week deed de rechter uitspraak in het kort geding dat vier architectenbureaus hadden aangespannen tegen de Dienst Gemeentewerken van de gemeente Rotterdam en tegen OMA en ABT. “Keuze voor OMA voor Stadskantoor was terecht’ meldde de gemeente diezelfde dag trots in haar persbericht. De voorzieningenrechter deed echter slechts uitspraak over de vraag of de gemeente de beginselen van het Europese aanbestedingsrecht niet had geschonden. Volgens de rechter heeft de eisende partij onvoldoende duidelijk weten te maken dat de Gemeente het beginsel van gelijke behandeling en het transparantiebeginsel onvoldoende in acht had genomen.

In de keuze zelf en de argumentatie van de jury, mengde de rechter zich uiteraard niet. De bouw van het Stadskantoor past in een reeks van beslissingen die het Rotterdamse stadsbestuur de afgelopen periode voor de Rotterdamse binnenstad heeft genomen. Zo besloot ze onlangs tot de bouw van De Rotterdam op de Wilhelminapier. Maar om dit enig perspectief te geven worden de kantoortorens op het Marconiplein ontruimd. In Rotterdam wordt zo het ene gat met het andere opgevuld. Het besluit tot de bouw van het stadskantoor past wonderwel in dezelfde logica. Want op een steenworp afstand staat het Postkantoor leeg. Het had voor de hand gelegen om daar het Stadskantoor in te vestigen.

Stedebouw Vak of vacuum ‘Stedenbouw vak of vacuüm’

Ongeveer diezelfde week viel het boekje “Stedenbouw Vak of vacuüm” van AIR Rotterdam in de bus. Het bevat een verslag van het gelijknamige symposium dat KCAP eind vorig jaar samen met AIR organiseerde ter gelegenheid van haar 25 jarig bestaan, aangevuld met een reeks naargeestige bouwfoto’s van de Rotterdamse binnenstad. Zowel de door Willemijn Lofvers samengestelde kaartenreeks over de Rotterdamse stedebouw, als het sprankelende essay van Ruud Brouwers en de oproep van Jeroen de Willigen c.s. om verder te kijken dan bouwprojecten en structurele veranderingen te overwegen, wijzen op een fundamenteel euvel in de Rotterdamse stedebouw: de gapende kloof tussen plannen en weerbarstige werkelijkheid.

Stedebouw vak of vacuum Links: vastgestelde stedebouwkundige plannen
Rechts: Visies en plannen voor de binnenstad (totaaloverzicht)

Dit schisma komt voort uit de vertwijfeling over de positie van het ontwerp en de inbreng van het vak stedebouw in Rotterdam. Feitelijk blijkt de stedebouw in Rotterdam op dit moment vooral een papieren bestaan te leiden, in de vorm van een woekering van studies en visies. Als sturende factor is ze afwezig. Volgens Van der Klooster en Lengkeek is stedebouw in Rotterdam een optelsom van architectuurprojecten, in het beste geval een afgeleide van landschapsarchitectuur. Maar het boekje maakt nóg iets duidelijk. Door haar fixatie op het stadsbeeld lijkt Rotterdam de weg volledig te zijn kwijtgeraakt. De discrepantie tussen de keer op keer geformuleerde ambities en de stedelijke werkelijkheid kan niet groter zijn. Projecten vallen daardoor keer op keer in onvermoede gaten. Het Stadskantoor is daar een schrijnend voorbeeld van.


Jacobsplein Rotterdam

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels