blog

We eten het platteland op!

Architectuur

In zestig jaar tijd is Nederland ineens bezaaid met rode vlekken. Nog even en ons mooie land is helemaal van steen, terwijl in 1950 het groen nog overheerste. “De stad eet langzaamaan het hele landschappelijk gebied op”, aldus Liesbeth van der Pol in een aflevering van Tegenlicht. Volgens haar moet dit snel een halt toe worden geroepen!

We eten het platteland op!

Als groot weilandliefhebber ben ik het helemaal met Van der Pol eens. De verrommeling van het Nederlands landschap moet worden tegengegaan. Het platteland is niet alleen een plek om even uit te waaien op een vrije dag, maar tevens van grote waarde voor de natuur en het mileu. En gezien de prangende huisvestingsvraag door de alsmaar groeiende bevolking is daarvoor is maar één oplossing: compacter bouwen in de bestaande stad.

De boodschap van Liesbeth van der Pol

Deze boodschap van de Rijksbouwmeester is niet nieuw. Op verschillende manieren brengt zij haar visie onder de aandacht bij burgers en vaklieden. Hieronder even een kleine opsomming:

•    In een editie van het Nederlands Dagblad (april 2009), zegt Liesbeth van der Pol dat “de verschillen tussen stad en platteland weer duidelijk herkenbaar moeten worden.”
•    De tentoonstelling ‘Intense laagbouw’: 50 plannen voor 30 locaties in Groningen. Samen vormen ze een onderzoek naar de mogelijkheden van laagbouw in hoge dichtheden.
•    Op 11 januari j.l. werd de publicatie ‘Prachtig Compact Nederland – deel 1’ aangeboden aan minster Jacqueline Cramer. De belangrijkste boodschap is: ‘Binnenstedelijk bouwen is nodig om onze steden vitaal te houden, het landschap te sparen en tegelijkertijd helpt het om onze ambities van duurzaamheid te verwezenlijken.’
•    Op 29 april j.l. werd de complete publicatie ‘Prachtig Compact Nederland’ overhandigd aan de Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol en Directeur Generaal Ruimte Chris Kuijpers.
•    Tijdens het debat ‘Stop de nieuwbouwwijken’ op 17 september j.l., georganiseerd door ARCAM, spraken Liesbeth van der Pol en Ton Venhoeven over de mogelijkheid te verdichten in Amsterdam in plaats van uit te breiden in Almere.
•    In een artikel van Tijs van den Boomen voor het NRC Weekblad van 9 november j.l. zegt Van der Pol dat op korte termijn geen nieuwbouwwijken aan Almere moeten worden toegevoegd. Volgens haar moet de stad eerst op orde zijn, voordat ze wordt uitgebreid.
•    Halverwege november dit jaar was de Rijksbouwmeester te zien in Tegenlicht. In de eerste aflevering over ‘Nederland op de tekentafel: de verkenners’ zegt ze dat de groeiende bevolking een plek moet krijgen in de stad en dat die niet ten koste mag gaan van het landelijk gebied.

Symposium ‘Prachtig Compact NL’

Ondanks het verdwijnen van VROM staat het volgende evenement over dit onderwerp alweer op de agenda. Op 19 januari 2011 organiseren Atelier Rijksbouwmeester en het nirov het symposium Prachtig Compact NL, naar de gelijknamige uitgave. In deze bijeenkomst ‘komen alle lijnen die in 2010 zijn uitgezet bijeen en staat nieuw onderzoek centraal’. Dit klinkt veel belovend, maar tegelijkertijd zegt het maar weinig.

Hoe zit het met de bewoners?

Nu heb ik wel een suggestie waar het volgens mij over zou moeten gaan, want waar blijven de wensen van de bewoners in dit verhaal? Tot nu toe passeren termen als mooi, verdichting, besparing, kwaliteit, efficiëntie, duurzaamheid, functiemening, voorzieningen, infrastructuur, behoud, integraal ontwerpen, ruimteconsumptie, vitaliteit, binnenstedelijk bouwen, opknappen, te pas en te onpas de revue, maar over voor wie Prachtig Compact Nederland wordt gebouwd en wat die mensen willen, wordt maar weinig gezegd en geschreven.

Mismatch tussen vraag en aanbod

Maar ik heb goede hoop dat dit komend jaar wel aan de orde komt, want één van de knelpunten bij de uitvoering van een compact Nederland die de organisatie al zelf heeft benoemd, is de ‘mismatch tussen vraag en aanbod’. Want willen mensen wel in de stad wonen? Zo nee, wat moet de toekomstige stad dan bieden, zodat ze zich er wel willen vestigen?

Een interessante case om te behandelen zou zijn dat ‘Nederlanders individualistische boeren zijn die graag op zichzelf wonen’, zoals Elmer Rietveld meent in een reactie op een blog van Harm Tilman. Is de noodzaak tot compact bouwen en het behouden van het platteland zo groot, dat het niet uitmaakt dat mensen er liever niet wonen?

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels