blog

Ruimte voor inspiratie

Architectuur

Als vakredacteur bij de Architect bezoek ik regelmatig bijeenkomsten over de bebouwde omgeving. Ze zijn inhoudelijk meestal interessant en actueel, maar om nou te zeggen inspirerend… Ze zetten je eerder met beide voeten op de grond, dan dat ze je geest prikkelen om buiten de kaders te denken. Terwijl dat laatste voor architecten en ontwerpers ook belangrijk is nu alles verandert en ze zich opnieuw moeten positioneren.

Ruimte voor inspiratie

Het Nirov heeft hier goed op ingespeeld door met de ‘Dag van de Ruimte 2010’ een programma te organiseren dat niet alleen ging over de ruimtelijke inrichting van Nederland, maar ook verraste en inspireerde. Het meest uitdagend waren het verhaal van de tweede key note-spreker Geurt van Randeraat en de presentaties tijdens de zogenoemde ‘Out of the box-sessies’.

Hieronder staan enkele statements die de huidige opgaves van de ruimtelijke ordening in Nederland in perspectief plaatsen. Een revolutie in de ruimtelijke ordening brengen ze vast niet teweeg, maar waarschijnlijk hebben ze de aanwezigen wel geïnspireerd om eens met een frisse en ruimere blik te kijken naar de opgaven van vandaag en de toekomst.

Zelforganisatie is het nieuwe businessmodel

Volgens Geurt van Randeraart (SITE Urban Development/MCD) zit echte innovatie in plekken waar de crisis flink huishoudt. Hij ziet daarbij zelforganisatie als het nieuwe businessmodel. Om zijn stelling kracht bij te zetten kwam hij met het voorbeeld van Detroit, waar op braakliggende terreinen en in ruïnes landbouw plaatsvindt. Op deze manier kunnen de inwoners in hun eigen voedsel voorzien en ontstaat er een nieuwe economie.

 

Een ander voorbeeld in dit kader was de Carrotmob, een groep milieuactivisten die het gegeven dat ondernemers alles doen om geld te verdienen als uitgangspunt heeft genomen om duurzame veranderingen te bewerkstelligen. Zo heeft de groep een drankwinkel overgehaald om alle lantarenpalen in de straat te voorzien van duurzame lampen in ruil voor het organiseren van een stormloop van klanten naar de winkel. Op deze manier verdiende de winkelier in één dag genoeg omzet voor de rest van de week. Zie het filmpje Carrotmob Makes It Rain.

 

– Toevallig stuitte ik laatst op een zelfde soort initiatief voor een winkel met duurzame kleding in Amsterdam, BrandMission. De initiator Lonneke Verbunt is net samen met Stichting ‘WeKomenErWel’ de crowdfinancing campagne gestart om het durfkapitaal te realiseren voor de opening van de eerste winkel. –

Landsgrenzen betekenen steeds minder

Wat zeggen landsgrenzen nog als Facebooks’ privacy omschrijving nu al langer is dan de grondwet van de VS? Max Cohen de Lara van XML toonde in de eerste ‘Out of the box-sessie’ een kaart van welke social media er in welke landen worden gebruikt. Dit leverde ook een soort van landkaart op, maar met minder grenzen. Door de digitalisering zijn landsgrenzen steeds minder belangrijk. Zo opereren (grote en kleine) bedrijven steeds meer internationaal, terwijl ze nog wel te maken hebben met lokale regelgeving. Zouden we over tien jaar contracten afsluiten die voldoen aan de wetten van Facebook?

Pointless babble op twitter is wel interessant

Waarom zou je het je followers laten weten dat je de kat bent vergeten te voeren? Of dat je bij de kassa stond om af te rekenen en je ineens je ex in de rij voor je ziet staan? In een gesprek over twitter gaat het er vaak over ‘wat twitter je wel’ en ‘wat twitter je niet’. Pointless babble, zoals de voorbeelden hierboven, komt dan vaak naar voren als een no-go area. Daar zit toch niemand op te wachten? En daarnaast: wat levert het op dergelijke berichten de wereld in te sturen?

Cohen de Lara liet echter zien dat deze pointless babble juist heel interessant is. Zijn bureau heeft enkele fanatieke twitteraars een tijdje gevolgd en kon zo het leven van deze personen in kaart brengen. Dit heeft XML in een ontwerpstudio aan de TU Delft zelfs zo precies gedaan, zodat de studenten de perfecte woning voor deze twitteraars hebben ontworpen. Al deze ‘maatpakhuizen’ zijn gebundeld in het boek ‘The Twitter House’.


Alles is mogelijk

Volgens Cees Anton de Vries (RNR) zijn zelfs plannen te realiseren die op de grootst mogelijke weerstand stuiten. Het enige dat je nodig hebt is één persoon die zich sterkt maakt voor een verhaal dat klopt, ook al druist het tegen alle conventies in. Deze stelling illustreerde hij met de wens van Lee Myung-bak om de rivier Cheonggyecheon weer te in ere te herstellen en er een waardevolle publieke ruimte van te maken in Seoul (Zuid-Korea).

De bijna 6 kilometer lange rivier was gedempt om plaats te maken voor een weg. In 1968 werd daar ook nog een verhoogde snelweg overheen gebouwd. Iedereen verklaarde Lee Myungbak voor gek om deze belangrijke verkeersader op te heffen. Toch zette hij door. Uiteindelijk heeft dit alleen maar positieve effecten op de stad gehad: meer mensen verplaatsen zich met het openbaar vervoer, de temperatuur van de wijken langs de rivier is in de zomer 3,6 graden Celsius lager dan voorheen, en de stad is een waardevolle openbare ruimte rijker.

  

Iemand overtuigen bereik je niet door een inhoudelijke discussie

Iedereen die altijd dacht dat besluitvorming door beleidsmakers en bestuurders het resultaat is van een proces waarin verschillende ervaringsdeskundigen, specialisten en adviseurs zijn gehoord en alle voors en tegens weloverwogen met elkaar zijn vergeleken, heeft het mis. Ten minste, dat vertelde Anjo Travaille (Bovenkamers) in de tweede ‘Out of the box-sessie’.

Volgens hem gaat besluitvorming als volgt (dit geldt voor iedereen of het nu beleidsmakers, bestuurders, architecten of postbodes zijn): ze ervaren een situatie en maken in hun onderbewustzijn een keuze gebaseerd op eigenbelang. Vervolgens bedenkt hun bewustzijn daar dan argumenten bij om anderen met hun besluit te kunnen overtuigen.

Mocht je dus het besluitvormingsproces van iemand willen beïnvloeden, stort je dan niet in uitputtende inhoudelijke discussies. Die leveren toch niets op. Je moet het onderbewuste van diegene overtuigen. Zo is de stemming van groot belang; wees ontspannen en toon betrokkenheid. Daarnaast geldt dat wanneer je consistent bent, iemand je gemakkelijker zal vertrouwen. In een samenwerking is het belangrijk dat de urgentie ervan voelbaar is door afhankelijkheid te creëren. En tenslotte zorgt voorbeeldgedrag voor volgzaamheid.

Hugo Priemus

Maar de grootste held van de dag was natuurlijk Hugo Priemus die de Hudig Penning in ontvangst mocht nemen. Deze penning wordt bij hoge uitzondering uitgereikt aan iemand die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de ruimtelijke ontwikkeling en de stedebouw in Nederland. Sinds 1934 heeft er slechts 12 maal een uitreiking plaatsgevonden.

De lezing over ‘Reflectie op idealen in de praktijk’, die Priemus voorafgaand aan de uitreiking hield, was verhelderend en zeer de moeite waard. Volgens hem is de belangrijkste opgave voor de toekomst dat we het voor elkaar krijgen dat deze ene aarde het vol blijft houden. Eén van de redenen om tegen subsidies voor rijke mensen te zijn, is dat consumptie een halt toe moet worden geroepen.

Mocht je alsnog kennis willen nemen van zijn verhaal dan kun je een verkorte versie ervan terug lezen in de Architect van januari.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels