blog

Stoelen ten prooi gesteld op TU Delft

Architectuur

Gisteren was ik aanwezig bij de opening van de permanente stoelententoonstelling op de faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Ik was in het verleden beheerder van deze stoelencollectie en ben mede-auteur van de bijbehorende catalogus die nu bij uitgeverij 010 een tweede druk beleeft. Kortom, ik heb wat met deze collectie en was erg benieuwd naar de, door Kossmann.dejong ontworpen, expositiekast. Deze viel niet tegen.

Stoelen ten prooi gesteld op TU Delft

Binnen een krap budget heeft het ontwerpbureau een mooie opstelling gerealiseerd in de gang op de eerste verdieping tegenover de faculteitsbibliotheek. Over vier verdiepingen kunnen passerende studenten en overige bezoekers de stoelen bewonderen die decennialang weggestopt zijn geweest. Twee verrijdbare trappen zorgen ervoor dat je ook de hogerstaande stoelen goed kunt bewonderen.

Geen suppoost

Ik heb met veel plezier de stoelen in deze prachtige setting bekeken en raad iedereen die van design houdt, van harte aan om af te reizen naar de faculteit om de collectie te bezoeken. Want anders dan design dat tentoongesteld is in musea, mag je in Delft de stoelen aanraken! En hoe! Tijdens de opening waren de gasten in staat om onder het genot van een drankje en een hapje (pinda’s en bitterballen) stoelen van Rietveld, Berlage of Wils op te tillen en van alle kanten te bekijken. De stoelen zijn slechts met bescheiden staalkabels verzekerd tegen diefstal, er is geen suppoost die je op je vingers tikt en er zijn geen camera’s die je in de gaten houden.

 

Potige Nederlander

Vooral de beroemde en kostbare Aluminium Stoel van Rietveld was een geliefd doelwit voor ‘hands-on’ onderzoek. Blijkbaar was de schrik van mijn gezicht af te lezen, want een van de aanwezigen probeerde mij gerust te stellen met de woorden ‘joh, stoelen kunnen wel tegen een stootje, ze zijn toch bedoeld om op te zitten?’. En dat was het hem nou net. De aluminium stoel ís helemaal niet gemaakt om op te zitten, het is een prototype! En van alle stoelen die vóór de tweede wereldoorlog zijn gemaakt, zou je kunnen stellen dat ze niet zijn gemaakt om bezeten te worden door een doorvoede, potige Nederlander van gemiddeld 1,85 meter! Daarnaast kunnen oude stoelen helemaal niet tegen een stootje. Dat is precies de reden waarom het Haags Gemeentemuseum, het Centraal Museum en het Stedelijk hun meubelcollecties niet continu volledig tentoonstellen, maar slechts gedeeltelijk, in goed beveiligde en geklimatiseerde omstandigheden.

De afgelopen jaren raakte de TU-collectie in de vergetelheid en was ze door haar verblijf in depots onzichtbaar voor het publiek. Het is een geweldig initiatief om haar tentoon te stellen. Het is een verzameling met een interessant uitgangspunt: het overbrengen van kennis over materiaal en constructie aan studenten. Om deze doelstelling weer actueel te maken, is de expositiewand een geweldige actie. Maar het moet niet ten koste gaan van de collectie zelf.

Reddingsoperatie

Nu wordt gezegd dat er op een later tijdstip nog een glazen wand komt, zodat de stoelen inderdaad zichtbaar, maar veilig en geconditioneerd staan. Het lijkt mij sterk dat dit in de nabije toekomst gaat gebeuren. Het geld is er niet en ook het ontwerp liet weinig blijken van een mogelijke aanpassing. De faculteit heeft wel besloten om de meest kostbare exemplaren niet te exposeren zolang de wand er niet is. Daarin heeft ze groot gelijk, alhoewel het publiek zo een aantal bijzondere stoelen, waaronder de Deense stoel van Rietveld (mijn favoriet), helaas niet te zien krijgt.

De afgelopen jaren is de collectie tot tweemaal toe van de ondergang gered. De eerste keer werd ze bedreigd door schimmels, insecten, vocht en wanbeheer. De reddingsoperatie bestond uit een grondige schoonmaak- en conservatiebeurt, gevolgd door een verhuizing naar twee geklimatiseerde depots. De tweede maal ontsnapte de collectie (mede dankzij de luchtverversingsinstallatie) ternauwernood aan de brand die het oude faculteitsgebouw in de as legde. Het is te hopen dat ze niet nogmaals door een diep dal moet gaan, hetzij door diefstal, hetzij door langzaam verval of acute beschadiging.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels