blog

Blind waarnemen

Architectuur

Ineens had ik een zee-egel in handen. Het was een tamelijk vers exemplaar, met de stekels er nog aan, en met een soort ventieltje van kraakbeen bij het gat midden onder. Dat ventieltje was me nooit opgevallen aan een zee-egel. Dat ik het nu wel waarnam, kwam doordat ik geblinddoekt was.

Blind waarnemen

 

 

 

Het was de Biomimicry-dag van de Architect Academy en ik nam deel aan de workshop ‘Quieting and listening’, ofwel (vrij vertaald) ‘kijken wat je waarneemt als je niets ziet’. De workshop was bedoeld om duidelijk te maken dat wij mensen nog heel wat van de natuur kunnen leren. Wij zijn de enige diersoort die dingen maakt die niet goed op de natuur aansluiten en kunnen dus nog heel wat afkijken van oudere, meer ervaren levensvormen.

We waren ingedeeld in paren en van elk paar kreeg één helft een blinddoek en een Unidentified Natural Object en de andere pen en papier. De blinde moest waarnemen, de ziende noteren, en zelfs de mensen die vroeger kind waren geweest een spelletje blindeman hadden gespeeld, waren verbijsterd over de hoeveelheid nieuwe informatie die binnenkomt als je je ogen sluit en voelt, ruikt, luistert en proeft.

 
Sprekers Dayna Baumeister (Biomimicry Guild) en Michael Pawlyn (architect)

Een warrige prikkelige hanenkam

Ik weet nu bijvoorbeeld dat de zee-egel niet alleen mooi en zandkleurig is en verdeeld in een soort partjes die zijn afgewerkt met een kantpatroon van gaatjes (want dat had ik vroeger al gezien), maar ook dat hij een warrige prikkelige hanenkam heeft. En dat hij hard, flexibel en breekbaar tegelijk is en glad van buiten en ruw van binnen (vreemd, toch? Dat zou ik andersom doen. Hoewel, een fluwelen jurk draag je ook met de zachte kant buiten). En dat hij knisperig is, dat je een hoge toon hoort als je hem aan je oor zet en dat hij een ventieltje heeft. Waarvan ik geblinddoekt dacht dat het een deurtje was.

 
Bram van Ekeren en Stan Gerrits van architectenbureau Bo.2

Do try this at home

Tijdens de workshop was niet alleen de hoeveelheid nieuwe waarnemingen verrassend, maar ook de intensiteit. Ik denk dat ik meer heb geregistreerd van deze ene egel die ik vijf minuten niet heb gezien, dan van alle egels die ik eerder wel zag. Eigenlijk is het ongelofelijk om te merken hoezeer ‘zien’ onze waarneming belemmert. Ik kan dan ook iedereen aanraden om regelmatig geblinddoekt op waarneming uit te gaan. Do try this at home! Het is werkelijk heel verfrissend.


De meeste mensen kijken al wat ze gevoeld hebben; ik ben nog druk aan het observeren

Nuttig doel

Wat me nog bezig houdt is stap twee van het biomimicry-proces: het vinden van een toepassing voor het waargenomene in de mensenmaatschappij. Want het doel van biomimicry is natuurlijk dat we onhandige, energie-intensieve, achterlijke technieken die veel geweld vragen en aardolie slorpen, vervangen door eenvoudige, door de tijd (een paar miljard jaar) geperfectioneerde, uitgekookte. Ik zoek dus nog een nuttig doel voor iets prikkeligs, krisperigs, hanenkammerigs, glad van buiten, ruw van binnen en voorzien van een ventiel. Iemand een idee?

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels