blog

Architectuurstad? Of Apeldoorn met haven…

Architectuur

Rotterdam heeft met de instellingen NAI, AIR en de onderwijsinstellingen Academie van Bouwkunst en het Berlage Instituut en op steenworp de TU Delft met de Why-factory een vooraanstaande positie in de internationale architectuur.

Architectuurstad? Of Apeldoorn met haven…

Vele bekende architectenbureaus zijn in Rotterdam groot geworden. Je hebt Crimson, Archined en Vincent de Rijke. Het Stimuleringsfonds voor de Architectuur huist in Maaskants Groothandelsgebouw. De beste architectuurfotografen van Nederland wonen in Rotterdam. Joep van Lieshout, Jurgen Bey en Richard Hutten houden atelier in Rotterdam. Twee architectuuruitgeverijen, 010 en NAI Publishers, zijn gevestigd in Rotterdam.

 Rob 't hart Gosprom gebouw, Kharkov, Oekraiene

 Denk niet dat iedereen des Rotterdams gezellig bij elkaar in een hip Interbellum gebouw zit. Stel eens voor: met z’n allen in het Gosprom gebouw in Kharkov, Oekraïne, ontworpen door Sergei Serafimov, Mark Felger en Samuil Kravets in 1925-1928… Dat zou pas leuk zijn.

Vervallen naoorlogse kantoorgebouwen met dito trappenhuizen herbergen de nieuwe generatie Rotterdamse architecten en creatieven, de loten van bekende Rotterdamse bureaus. De crisis is hard voor deze mensen met vaak jonge gezinnen. Ik verwacht zelf het komende jaar, 2010, de ergste dreun. Dat is treurig en geeft aan welk een hard vak de architectuur is, en daarmee de architectuurfotografie, en dat termen als STARCHITECT nergens op gebaseerd zijn. Het is hard werken, veel uren maken (die niet ‘geschreven’ worden) en je ontslag krijgen.

 Anti  “Starchitect“ affiche TU Delft
Anti ‘Starchitect’ affiche TU Delft, oktober 2009

 Rotterdam Centrum, Pompenburg Rotterdam Architectuurstad. Oost-Duitse ‘Platttenbau’ met standaard PVC-kozijnen op een AA Triple Plus locatie in Rotterdam Centrum, Pompenburg. Links plan Hofdijk.

DE ELITE WOONT ER NIET treurt Marcel Möring in de slijpsteen van Neerlands Geest, NRC Handelsblad, in de reeks van drie stadsdebatten De Stad als Laboratorium over Rotterdam. Nee, de elite die woont, met de Rotterdamse middenklasse, te Berkel en Rodenrijs. Of in Bergschenhoek en in wel in de uitbreidingswijk Boterdorp Zuid aan het Madeliefjesplein. Daar zit ze in de postzegeltuin op het duur betaalde ecoteak met dat ‘vrije uitzicht’. En wat vrijheid betreft: in die nieuwe buitenwijk kun je kiezen tussen de Lidl en de AH, de Etos en de GallGall.

 vinex rob 't hart
De Rotterdamse middenklasse woont in Papendrecht, Waddinxveen, Zwijndrecht, Oud Beijerland of in Leidschenveen.

De hardcore Rotterdam-lievende elite woont op de Heemraadssingel en Mathenesserlaan, de kinderen gaan op de wachtlijst van de ‘witte’ school op de Essenburgsingel. De elite, zelf op de Rotterdamse Scholengemeenschap, het Montessori College, het Erasmus of de Willem de Kooning Kunstacademie onderwezen, blijft trouw aan de stad. En er is importelite, uit Assen bijvoorbeeld. Rotterdam heeft 587.185 inwoners, waarvan tweederde deel een opleidingsniveau van VMBO ‘min’ heeft.

 Rotterdam Kiefhoek Vreewijk In Rotterdam is men dol op Leefbaar Rotterdam, met name in de Kiefhoek en in Vreewijk.

Rotterdam, waar de haven regeert, waar zo ongelooflijk veel geld verdiend wordt. Van dat geld laat men vliegtuigjes onder de Erasmusbrug door vliegen of racewagens racen over de Blaak. Brood en spelen betekent in Rotterdam: bier en frikadellen en omzet voor de horeca, op gebarricadeerde terrassen voor de veiligheid. Bestuurd door een Marokkaanse burgemeester en straks een meerderheid voor Leefbaar Rotterdam. De elite studeert voornamelijk economie, rechten, bedrijfskunde of geneeskunde. Zo is er van nature, des Rotterdams zeg maar, weinig feeling met de kunst of bouwkunst, laat staan met poëzie, want je kunt geen talen studeren in Rotterdam. En wat betreft taal en opinie: de redactie van NRC is lang geleden uit het centrum van Rotterdam verplaatst naar een lelijke tochtige plek langs de snelweg in de buitenwijk Alexander. Leefbaar Rotterdam gaat in maart 2010 de gemeenteraadsverkiezingen winnen. Marco Pastors meldt op Radio Rijnmond “de Rotterdamse kunstsubsidies te willen stoppen omdat de kunst slecht is, middelmatig en wordt gesubsidieerd”. Subsidie = links= bah.

De arbeider bestaat niet meer en heeft nu minstens een Volkswagen Polo, een blue ray-speler, vele huisdieren waaronder een Amerikaanse terriër en een vogelspin. Hij draagt een onderbroek van Dolce Gabbana van 65 euro die achteloos boven zijn G-STAR RAW special edition jeans uitkomt. Hij kijkt als venster op de wereld op zijn meters brede Sony Bravia LCD-tv alleen nog maar naar Hart van Nederland. Pinkt een traan weg bij al het breedbeeldleed onder het genot van een Bacardi cola. Het ongeluk van links is haar succes, het ontbreekt den arbeider aan niets.

 poes rob 't hart … links is het kwaad van alles in Rotterdam volgens Leefbaar Rotterdam.

 tegenstellingen in rotterdam
De tegenstellingen in Rotterdam zijn groot.

 postuum gebouwde Piet Blom Rotterdam Architectuurstad: De toerist komt niet naar Rotterdam om de laatste postuum gebouwde Piet Blom te aanschouwen. Foto 2006

 Rotterdam buitenbeeld Paul Mc Carthy
De TOERISTEN in Rotterdam fotograferen graag Rotterdams beruchtste buitenbeeld van Paul McCarthy. Dit begint al om 9 uur ’s ochtens.

 Sjoerd SoetersFeyenoord Stadion Rotterdam Architectuurstad: Toevoeging van Sjoerd Soeters tegenover het Interbellum Feyenoord Stadion uit 1925. Foto gemaakt op 6 november 2009

Rotterdam noemt zichzelf graag architectuurstad, te pas en te onpas. Een architectuurstad of Apeldoorn met haven? Want maakt leuke Interbellumarchitectuur (door mecenaat en gedurfd opdrachtgeverschap)

 naoorlogs wederopbouw architectuur, Pendrecht 1949 1953
en de naoorlogse wederopbouwarchitectuur, Pendrecht 1949 1953

 Erasmusbrug rotterdam gevolgd door Riek Bakker in de late tachtiger jaren en Rotterdam Culturele Hoofdstad in 2001 Rotterdam tot architectuurstad? Zoals bijvoorbeeld Chicago?

 Bioscoop& Leisure Centre& Politie bureau rotterdam
Rotterdam Architectuurstad: Bioscoop Leisure Centre politiebureau door Sjoerd Soeters op 6 november 2009 tegen over De Veranda Rotterdam.

Er zijn grote kansen, het is de modernste stad van het land. Met haar veelbezongen mooie rivier en al die ruimte en feitelijke ligging aan zee. Dat spetterende mooie licht en dat verlangen naar ver reizen in de genen. Al worden er veel blunders gemaakt en staat het economische belang altijd voorop. Men sloopt graag en snel in Rotterdam. Reeds 40 jaar voor het maar 15 minuten durende nazibombardement was men tevreden bezig de eeuwenoude structuren van Rotterdam te slopen. Het is 1900. Stelt u zich eens voor: de lommerrijke stadswallen, watersingels, grachten in de buurt van de Delftse Poort en delen van de rivier de Rotte werden gedempt om plaats te maken voor centrumbebouwing. Thans staat er Plan Hofdijk. De ‘oude’ Bijenkorf van Dudok werd na het bombardement om stedebouwkundige redenen gesloopt door van Traa. Niet vanwege de oorlogsschade. Men heeft om onbegrijpelijke redenen de prachtige Koninginnenkerk gesloopt in Crooswijk. Het Rotterdamse Luchtspoor is gesloopt en dat is zonde.

 plan hofdijk In Rotterdam sloopt men het Luchtspoor en geeft de ontstane ruimte terug aan de burger. Rechts plan Hofdijk.

 Plan Hofdijk 1977-1983 een  ‘fop’ Amsterdam op palen
Plan Hofdijk 1977-1983 een ‘fop’-Amsterdam op palen, de Rotte is door getrokken als een donker muggenplasje onder de kleine woningen.

Waar eigenlijk de statige woningen van de burgemeester, de notaris, de chirurg en de hartspecialist behoren te staan, staat in Rotterdam Plan Hofdijk op een triple AA-locatie in markttaal. Een van de oudste plekken van de stad, ooit even een Heliport. In de Rotterdamse traditie zo spoedig mogelijk slopen zou ik zeggen, om plaats te maken voor een stadspark met bebouwing met hoge bewonersdichtheid aan de randen. Nog beter en krachtiger dan wat nu gebeurt in Rotterdam Crooswijk. Slopen en dan een reuzenpark, desnoods op een dek zoals succesvol is gedaan aan het Millennium Park nabij Wacker Drive in Chicago. Je kan wandelen van het nieuwe Rotterdam CS naar het park achter het Hofplein en zo naar de Markt. Vanaf 2010 rij je vanaf Rotterdam CS naar Londen en Parijs of Berlijn met de TGV. Dat bied grote kansen voor Rotterdam Centrum en dan komt die middenklasse wel.

 Chicago, Millennium Park op palen Chicago, Millennium Park op palen en auto’s rijden er onder door. Foto 2006

“Voor grote projecten hebt je ambtenaren nodig die boven de regels uitkijken”, aldus prof. Joost Schrijnen in een vol Kriterion (alweer Maaskant) tijdens de epiloog van de debattenreeks van NRC ‘s De stad als laboratorium, in samenwerking met de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur. De LPF noemt dit nu juist linkse achterkamertjespolitiek. En dus wordt thans door de bestuurlijke elite en haar ambtenaren in Rotterdam alles angstvallig ‘by the book’ gedaan. Van ‘de markt’ wordt van alles verwacht, terwijl Rotterdam zelf de touwen in handen moet houden als het gaat om grote projecten. De succesvolle ‘Riek Bakkerperiode’ werd gevolgd door oerlelijke marktarchitectuur, zoals het project DE VERANDA naast het Feyenoord stadion. Alle zichtlijnen naar de mooiste rivier van de stad zijn daar dichtgetimmerd met ‘snelle’ woningbouw. De markt bouwt geen Erasmusbrug en wil liever niets te maken hebben met JanWillem, Winny, Rem of Ben. Men gaat voor het snelle geld, want de wethouder zit er maar vier jaar. Graag wat “grote denkers met lange adem” en “kan de elite wat poreuzer zijn”, verzucht Dick van Well, voorzitter van de raad van bestuur van Dura Vermeer. Het is moeilijk zaken doen met de Rotterdamse politiek, vindt hij. Een nieuwe wethouder is twee jaar actief en het vierde is hij of zij een paar jaar bezig met het vertrek. Grote bouwprojecten duren 10 jaar.

 Erasmusbrug Rotterdam Grote bouwprojecten vereisen langdurige, sterke en creatieve planning.

“De neuzen staan alle kanten op“, leert de Stad als Laboratorium. Rotterdam verplaatst haar culturele centra naar de Kop van Zuid in prachtige onderkomens. Zuid is in, bij het Rotterdamse bestuur, Pact op Zuid noemt men dat. Er gaan tonnen subsidiegeld in en de creatieven breien er warme vesten van.

Rotterdams Culturele As, de Witte de Withstraat is net een beetje gelukt, maar in rap tempo verplaatst men het Fotomuseum, filmhuis en theater Lantaren Venster (op loopafstand van de Witte de Withstraat) naar de Kop van Zuid. De bioscoop Cinerama (op kruipafstand van de Witte de Withstraat) wordt gesloopt. Ik ben bang dat het erg stil wordt op Zuid, omdat als je uit gaat, je toch in het oude centrum blijft. Dat oude centrum van het gesloopte luchtspoor en plan Hofdijk, van die oorlog, krijgt twee nieuwe ‘gaten’. De debatten reeks is verslagen door de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur en is te lezen op www.rrkc.nl.

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels