artikel

Groeiende aandacht voor collectieve woonvoorzieningen

Architectuur

De zorg voor ouderen is terug van weggeweest en zal dit jaar ingrijpende veranderingen ondergaan. Collectieve woonvoorzieningen lijken onderdeel van de oplossing te zijn. Architecten kunnen in dit proces een grote rol spelen.

door Harm Tilman

Voor de verbetering van de zorg voor ouderen wordt dit jaar veel aandacht gevraagd. Na de vele bezuinigingen op de directe hulpverlening en de enorme toename van de regelgeving, lijkt nu een kentering op te treden. Wat is de rol van architectuur in dit proces?

Ouderenzorg

Speerpunt van de kersverse minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Hugo de Jongh is de ouderenzorg. Vooral de eenzaamheid onder ouderen gaat hem aan het hart. Meer dan de helft van onze 75-plussers voelt zich eenzaam”, zei De Jongh onlangs. “Ongeveer 10 procent daarvan voelt zich zeer eenzaam: zij hebben niemand meer om op terug te vallen.” De Jongh wil samen met wethouders en maatschappelijke partijen de eenzaamheid onder ouderen te lijf te gaan.

Woonzorgcomplex Nieuw Overbos door Drost + van Veen Architecten / van Veen architecten (Foto: Ronald Tilleman)

Woonzorgcomplex Nieuw Overbos door Drost + van Veen Architecten / van Veen architecten, beeld Ronald Tilleman

Aanpak eenzaamheid

De minister weet zich daarbij gesteund door het beleid dat hij de afgelopen jaren in Rotterdam ontplooide. Daar startte in 2014 een speciaal actieprogramma om eenzaamheid onder ouderen aan te pakken. Ruim 8.000 75-plussers kregen  bezoek van vrijwilligers. In 2.000 gevallen kwam de gemeente daarna in actie. De Jonghs ideaal is “een zorgzamere samenleving waarin het vanzelfsprekend is dat we naar elkaar omkijken en als het nodig is voor elkaar zorgen.”

Verbindende functie

Ook Koning Willem-Alexander kaartte dit onderwerp aan in zijn jaarlijkse kersttoespraak. Volgens hem lijkt het steeds moeilijker te worden om elkaar in het dagelijks leven te ontmoeten. “De plaatsen waar heel uiteenlopende mensen elkaar van oudsher tegenkomen – kerk, kantoor, café, sportclub, school -, verliezen die verbindende functie steeds meer. Misschien is alleen het ziekenhuis nog een plek waar je in contact komt met mensen met een andere achtergrond en levensstijl.”

Care-to-Share prijsvraag Who Cares winnaar Groningen
Care2Share (winnaar van de prijsvraag Who Cares) laat starters en ouderen ‘deel-wonen’ om nieuwe sociale verbindingen te stimuleren, beeld NOHNIK architecture and landscapes

Collectieve woonvoorzieningen

De oplossing voor dit probleem, of althans een deel ervan, lijkt gelegen in de huisvesting voor ouderen. Van ouderen wordt verlangd dat zij zo lang mogelijk in hun eigen huis blijven wonen. Aan de andere kant heb je verpleeghuizen voor mensen die op geen enkele manier meer voor zichzelf kunnen zorgen.  Tussen beide ligt op dit moment een gapend gat dat de eenzaamheid versterkt waar minister en Koning terecht de noodklok over luiden. Een oplossing lijkt te zijn om collectieve woonvoorzieningen te creëren voor zelfstandige ouderen. Hopelijk wordt hier in 2018 een begin mee gemaakt.

Lees, luister en bekijk hier het Digimagazine Architectuur en Zorg >

Lees ook de andere voorspellingen

Reageer op dit artikel