artikel

Kangoeroewoning Amsterdam door Lilith Ronner van Hooijdonk

Architectuur Premium

Op een zelfbouwkavel aan de Kop Weespertrekvaart in Amsterdam-Oost is een kangoeroewoning naar ontwerp van Lilith Ronner van Hooijdonk gerealiseerd. In het huis wonen drie generaties van een familie samen onder een dak. Dit geeft hen de mogelijkheid om langere tijd in een vertrouwde omgeving van elkaars nabijheid te genieten en voor elkaar te zorgen. Tegelijkertijd behouden de twee gezinnen een eigen plek, zodat hun privacy behouden blijft.

tekst Marieke Giele
beeld Lilith Ronner van Hooijdonk en Max Hart Nibbrig

De kangoeroewoning bevindt zich in Amsterdam-Overamstel, een gebied dat op dit moment volop in ontwikkeling is. Op de Kop Weespertrekvaart hebben de opdrachtgevers een zelfbouwkavel gekocht. Zij willen in deze groene omgeving een vrijstaande woning neerzetten om met hun drie jonge kinderen te genieten van de buitenruimte.

Tegelijkertijd zijn de ouders van de opdrachtgevers op zoek naar een woning voor hun oude dag. Opa heeft de ziekte van Alzheimer en zijn vraag naar zorg neemt steeds meer toe. Oma past graag op de kleinkinderen, maar kan opa niet meer zomaar alleen laten. De twee gezinnen besluiten samen een familiehuis, oftewel kangoeroewoning, te bouwen waar ze met drie generaties onder een dak wonen.

Kangoeroewoning Amsterdam, beeld Lilith Ronner van Hooijdonk

Samen-wonen

De kangoeroewoning past binnen een maatschappelijke tendens. Door bezuinigingen in de zorg sloten veel traditionele verzorgingshuizen hun deuren. Tegelijkertijd zorgt de vergrijzing voor een toenemende vraag naar seniorenwoningen. Ouderen zijn gedwongen om actief na te denken over hun woonomgeving en gaan op zoek naar nieuwe manieren om zichzelf te organiseren. Vanuit vriendengroepen, familiebanden of gelijkgestemden ontstaan burgerinitiatieven om nieuwe woonprojecten voor ouderen op te zetten.

Bij al deze nieuwe woonvormen speelt het sociale aspect van het samenwonen een belangrijke rol. Waar grootschalige projecten de informele ontmoeting juist proberen te stimuleren, staat bij een kleinschalig project als de kangoeroewoning met name de privacy centraal. De twee gezinnen kunnen eenvoudig bij elkaar over de vloer komen en profiteren graag van elkanders nabijheid. Tegelijkertijd willen ze elkaar niet te dicht op de lip zitten. Dat vraagt om een bedachtzame benadering van de ontwerpers.

Kangoeroewoning Amsterdam, beeld Lilith Ronner van Hooijdonk

Bakstenen omarming

Lilith Ronner van Hooijdonk heeft het bouwvolume van de kangoeroewoning opgedeeld in twee delen. De grootouders wonen in een seniorenwoning op de begane grond en de ouders met drie kleine kinderen op de bovenliggende verdiepingen. De bovenwoning is voorzien van een lift, zodat deze net zo toegankelijk blijft voor de ouderen.

Om genoeg afstand te creëren zijn de woningen intern niet geschakeld. De voordeuren bevinden zich op de uiterste hoeken van de kangoeroewoning, zodat de gezinnen uit elkaars zicht hun eigen huis betreden. Aan de straatzijden omarmt een bakstenen gevel de kangoeroewoning. Deze robuuste muur vormt een harde scheiding tussen de drukke buitenwereld en het rustige familiare leven. Aan de andere zijde snijdt de private tuin schuin in het bouwvolume. Het groen loopt over in de ruime balkons op de eerste en tweede verdieping en het dakterras daarboven.

Kangoeroewoning Amsterdam, beeld Lilith Ronner van Hooijdonk

Seniorenwoning

Aan de tuin grenst de seniorenwoning, zodat de ouderen gemakkelijk naar buiten blijven gaan. De heldere indeling over de gelijkvloerse woning geeft de bewoners overzicht over wat zich over de gehele verdieping afspeelt. Het gebruik van diffuus glas creëert een schaduwspel tussen de woonkamer en tuin naar de slaapkamer.

Met het oog op de toekomst is de woning volledig drempelloos uitgevoerd. Daarnaast is er boven de deuren ruimte opgenomen om automatische deuropeners te plaatsen, mocht dat nodig zijn. De ruim opgezette badkamer maakt het voor mantelzorgers of thuiszorg mogelijk om te ondersteunen bij het wassen.

Kangoeroewoning Amsterdam, beeld Lilith Ronner van Hooijdonk

Speels interieur

Een massief houten wenteltrap leidt naar de gezinswoning op de bovengelegen verdiepingen. Op de eerste verdieping bevinden zich de slaapkamers van het gezin. Een gang langs de bakstenen gevel functioneert als extra geluidsisolatie tussen het geluid van het spoor en de rustige slaapvertrekken. De plaatsing van de schuine wanden geeft een speels karakter aan de verschillende kamers.

Op de tweede verdieping bevindt zich de woonkamer van het gezin met uitzicht over de omgeving. De balken van de massief houten draagconstructie zijn hier in het zicht gelaten en geven een ritme aan de open woonverdieping. Een kleine studeerkamer op de derde verdieping biedt toegang tot het dakterras, vanaf waar de bewoners eveneens een bijzonder uitzicht hebben.

Kangoeroewoning Amsterdam, beeld Lilith Ronner van Hooijdonk

Opdrachtgever: particulier
Plaats: Amsterdam
Status: gerealiseerd
Jaar: 2015-2017
Oppervlakte: 400 vierkante meter

Lees, luister en bekijk hier het Digimagazine Architectuur en Zorg >

Foto's

Reageer op dit artikel