artikel

Maggie’s Centre Barts Londen – Steven Holl Architects

Architectuur Premium

Direct naast het oudste ziekenhuis van Londen is een Maggie’s Centre gerealiseerd naar ontwerp van Steven Holl Architects. Het gebouw valt op door de lichte, translucente gevel waarin gekleurde vlakken een spel van licht creëren. Steven Holl liet zich inspireren door muziek om een comfortabele en meditatieve omgeving voor kankerpatiënten te creëren.

door Willem Wopereis

Maggie’s Centres zijn opgericht om ondersteuning te bieden aan iedereen die met kanker in aanraking komt, zowel patiënten als hun omgeving. Ze bieden geen alternatief voor behandelingen, maar dienen als plek voor extra ondersteuning, informatie en praktisch advies. Als onafhankelijke centra zijn ze niet direct verbonden met bestaande ziekenhuizen, maar staan hier vaak wel in de buurt.

beeld Iwan Baan

St. Bartholomew’s Hospital

Het eerste Maggie’s Centre is in Edinburg in 1996 gebouwd naar ontwerp van Richard Murphy. Sinds die tijd zijn er in totaal zeventien gebouwd, waarvan de laatste bij het St. Bartholomew’s Hospital in Londen. Dit ziekenhuis is het oudste van London en dateert uit de 12e eeuw, waarin het gelijktijdig met een kerk werd opgetrokken. Aan het hof dat kerk en ziekenhuis verbindt, stond tot voorkort een bakstenen uitbreiding uit de jaren zestig. Deze is gesloopt om plaats te maken voor het nieuwe Maggie’s Centre.

beeld Iwan Baan

Geschiedenis

Volgens Steven Holl is de plek het vertrekpunt van elk architectuurproject. “De geschiedenis van een plek bestaat altijd. Je kunt ervoor kiezen deze te negeren, maar ook dan blijft deze bestaan”. Op de historisch gelaagde locatie staan gebouwen uit diverse tijden. Het ziekenhuisgebouw door James Gibbs, waar het Maggie’s Centre tegenaan gebouwd is, dateert uit de 17e eeuw. Om de authenticiteit ervan de respecteren doet Holl geen poging tot imitatie, maar voegt een nieuw stuk toe met een eigen authenticiteit dat het bestaande niet overstemt maar aanvult door contrast.

Lees, luister en bekijk hier het Digimagazine Architectuur en Zorg >

beeld Iwan Baan

Matglas

Opvallend aan het volume zijn de afgeronde hoeken, waarmee het zich visueel losmaakt van het bestaande ziekenhuis. De gevel wordt gekenmerkt door horizontale, witte matglazen banen waar licht doorheen schijnt. Hoewel het idee achter de gevel een andere is, lijkt het beeld een hedendaagse interpretatie van de stenen gevels uit de directe context. Schaduwen van achterliggende constructies en de beweging van gebruikers creëren schimmen, terwijl de twee entrees zich onderscheiden door hun transparantie.

beeld Iwan Baan

Muziek

Steven Holl laat zich graag inspireren door muziek: “Architectuur en muziek zijn voor mij twee kunsten uit dezelfde categorie. In tegenstelling tot bijvoorbeeld schilderkunst en beeldhouwkunst wordt je erdoor omringt en hebben ze een gevoel van tijd in zich.” Het gevelconcept leidt terug tot een middeleeuws muziekschrift, dat door de lokale monniken werd gebruikt. Dit schrift, met horizontale balken en vierkante blokjes voor noten, vertaalde Holl in een gevel waarin gekleurde vlakken tussen de regels liggen.

Courtesy of Steven Holl

Gelaagd

Het gekleurde glas is geplaatst tussen twee lagen van matglas en het sterk isolerende materiaal Okalux. Hierdoor verdwijnen de scherpe lijnen van de vlakken en projecties, en krijgen de kleuren een wasachtige kwaliteit. De gevel is de buitenste van drie lagen van het gebouw. De middelste is de vertakkende betonstructuur, de binnenste de interieurafwerking van bamboe. Deze gelaagdheid zorgt niet alleen voor een lichtspel op de gevel, maar juist ook in het interieur. Het doel ervan is comfortabele ruimten te creëren met een meditatief karakter.

Lees, luister en bekijk hier het Digimagazine Architectuur en Zorg >

Doorsnede, Steven Holl Architects, plattegronden in de bijlage

Perspectieven

De begane grond is de meest publieke ruimte, een soort woonkamer van het centrum. Langs de gevel krult een luie trap omhoog die de twee verdiepingen erboven verbindt. Hier liggen verschillende ruimten en plekken voor samenkomst in grotere en kleine groepen. De grootste kamer ligt aan het dakterras, dat zich deels onttrekt aan het beschermende karakter van de gevel en zich opent naar het groene hof en zo nieuwe perspectieven biedt.


Video: Steven Holl licht het ontwerp toe


Projectgegevens

Opdrachtgever Maggie Keswick Jencks Cancer Caring Centres Trust (Maggie’s)
Architect Steven Holl Architects
Steven Holl (design architect, principal)
Chris McVoy (senior partner in charge)
Dominik Sigg (project architect, associate)
Bell Ying Yi Cai, Gemma Gene, Martin Kropac, Christina Yessios (project team)
Landschapsarchitect Darren Hawkes Landscapes
Samenwerkend architectJM Architects
Adviseur klimaat, constructie, gevel Arup
Restauratieadvies Donald Insall Associates
Adviseur verlichting L’Observatoire International
CDM Coördinator Floor Projects LLP
Code consultant Butler & Young
Adviseur planning DP9
Adviseur bouwkosten Gardiner & Theobald
Bouwmanagement Sir Robert McAlpine
Archeologie MOLA
Programma kankercentrum voor praktische, sociale en emotionele ondersteuning
Hoofdmaterialen glas, beton, bamboe
Bruto vloeroppervlak 607 m2

 


Meer over Steven Holl Architects

Foto's

Reageer op dit artikel