artikel

Unieke transformatie in vorm en functie – The Silo in Kopenhagen (DK) door COBE

Architectuur Premium

Door de nieuwe gevel is The Silo nadrukkelijk aanwezig in de silhouet van het havengebied Nordhaven in Kopenhagen. COBE maakte gebruik van de bestaande ruimten in de silo’s om 38 woningen te realiseren en voegde tevens een openbare plint en kroon toe. Een geslaagde wisselwerking tussen publiek en privaat programma.

Tekst Claus Käpplinger
Fotografie Rasmus Hjortshøj (COAST)

De grote graansilo’s in het westen van Noord-Amerika vormden in de vorige eeuw al de inspiratiebron voor architecten als Erich Mendelsohn, Antonio Sant’Elia en Le Corbusier om zich aan een bouwstijl te wagen die met imposante betonconstructies en het sobere functionalisme en purisme in alles afweek van wat tot dan toe in de architectuur was tentoongespreid. En vandaag de dag wekken deze zelfde silo’s uit het lang vervlogen industriële tijdperk nog altijd evenveel ontzag op. Hun opvallende gestalte steekt af tegen de verder vrij vormeloze omgeving en vormt zo een herkenbaar oriëntatiepunt in uitgestrekte landschappen en uitdijende industriegebieden.

The-Silo_27_credit-Rasmus-Hjortshøj-COAST

Ook The Silo in Kopenhagen was ooit een graansilo met een puristische betonconstructie, totdat hij door het Deense architectenbureau COBE werd getransformeerd in een complex met een woon- én publieke functie. Met zijn 62 meter en zeventien verdiepingen domineert The Silo niet alleen het silhouet van Nordhavn, het grootste stadsontwikkelingsgebied van de Deense hoofdstad. Het gebouw is dankzij de nieuwe glanzende metalen bekleding ook een imposante blikvanger. Hoogbouw, en dan vooral met woonfunctie, wordt tegenwoordig in Europa veel gerealiseerd, maar slechts weinig van dit soort gebouwen zijn zo fascinerend als The Silo. De functionele transformatie van graansilo naar woongebouw mag met recht uniek worden genoemd. Want anders dan bij veel eerdere herbestemmingen van oude silo’s in Nordhavn en op andere locaties voegden de architecten van COBE hun ruimten niet gewoonweg toe aan de siloconstructie, maar gebruikten ze hiervoor de bestaande constructie als basis.

The-Silo_27_credit-Rasmus-Hjortshøj-COAST

Behouden

Binnenin woont men nu echt in de oude, volledig bewaard gebleven betonconstructie, aan de buitenzijde verwijst de nieuwe bekleding van het gebouw naar de vroegere havenfunctie. Dan Stubbergard, creative director bij COBE: “We wilden het karakter van The Silo zo veel mogelijk behouden, zowel voor wat betreft de monolithische buitenzijde als de majestueuze betonnen binnenzijde, en staken het gebouw eenvoudigweg in een nieuwe jas. Het doel was de silo van binnenuit zo te transformeren dat de nieuwe bewoners en het omringende stadsleven de identiteit en geschiedenis van het gebouw extra zouden accentueren. Vandaar het gebruik van gegalvaniseerd staal voor de façade, dat na verloop van tijd een oude verweerde look krijgt en zo het oorspronkelijke havenkarakter weerspiegelt.”

De unieke opzet van The Silo is vooral te danken aan de samenwerking tussen een ruimdenkende opdrachtgever en architecten die een zeer persoonlijke connectie hebben met de locatie. Klaus Kastbjerg staat in Kopenhagen namelijk bekend om zijn liefde voor speciale projecten en voor oude bouwwerken en industriële locaties, die hij al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw met succes een onverwachte herbestemming geeft. Zijn motto: ‘Anything than ordinary’. Met veel fantasie en nog meer geduld creëerde hij bijvoorbeeld in het kader van het Unionkul-project samen met architectenfamilie Utzøn een nieuw dienstverleningsgebied en toverde een oude havenkraan in Nordhavn om in een wellnesscomplex. COBE won in 2009 als zeer jong architectenbureau de architectuurwedstrijd voor het tweehonderd hectare tellende stadsdeel Nordhavn en werkte het masterplan voor deze locatie in de jaren daarop verder uit met Sleth en Polyform. Voor de identiteit van het nieuwe stadsdeel was het behoud van de oude havengebouwen volgens hen zeer belangrijk. Deze gedachte wilden ze ter plaatse extra kracht bijzetten met een eigen architectonische transformatie.

The-Silo_27_credit-Rasmus-Hjortshøj-COAST
De cassetten zijn als prefabmodulen inclusief ramen aangeleverd en gemonteerd

Woningen

De oude, 57 meter hoge silo aan het einde van het dok leek hun daarvoor een geschikte keuze en dus richtten de architecten zich tot Kastbjerg om hem van hun ideeën te overtuigen. Hun concept: binnen bleef de ruwe betonconstructie van de 44 meter lange en slechts twaalf meter diepe silo grotendeels intact en zichtbaar, waarvoor de zestien silobuizen voorzichtig werden doorgesneden om vervolgens hun wanden in de 38 nieuwe appartementen te integreren. Aangezien de oorspronkelijke silo zelf geen lagen had, namen de architecten de verdiepingen van de aan het water gelegen machineruimte als uitgangspunt. Zo ontstonden lichte etages met verschillende hoogten, van 3,5 tot een verrassende 7,8 meter. Enkele woningen kregen daarmee monumentale afmetingen, die de architecten nog extra benadrukten door de toevoeging van galerijen en zeer elegante trapconstructies.

The-Silo_09_credit-Rasmus-Hjortshøj-COAST

De ruwe betonnen constructie karakteriseert het interieur

In The Silo zijn drie typen ‘Tetris-woningen’ ondergebracht. De grootste bevinden zich aan de uiteinden van het gebouw: duplexwoningen met een oppervlakte tot wel 401 vierkante meter. In het formaat van de woningen in het midden van het gebouw – vanaf 106 vierkante meter – zit van etage tot etage veel meer variatie. Beneden domineren naar één zijde georiënteerde duplexwoningen. Hier valt door de grotere hoogte van de ruimten ondanks de nabijgelegen gebouwen toch voldoende licht binnen. Bovenin bevinden zich daarentegen voornamelijk appartementen, met oriëntatie naar twee zijden. Zo ontstond hier een hoogwaardig woonaanbod in een prijsklasse tussen 550.000 en 4,4 miljoen euro – gezien de ligging nabij het centrum geen grote verrassing. 27 woningen werden als volledig uitgeruste ‘turnkey-appartementen’ verkocht, terwijl acht zogenaamde ‘design ready-appartementen’ door de eigenaren zelf naar eigen wens konden worden vormgegeven.

Gevel

De architecten wilden dat de ruwe en monumentale betonlook aan de binnenzijde zichtbaar bleef en dus moest de isolatie van de nieuwe woningen aan de buitenzijde worden aangebracht. Hiervoor ontwikkelden ze innovatieve modulaire cassetten uit gegalvaniseerd staal met variërende perforaties en matte effecten, die de sobere façade van de silo een zeer dynamische uitstraling geven. De cassetten zijn als balkons met een diepte van tot wel 1,8 meter tegen de betonconstructie bevestigd en geven de architectuur niet alleen een speelse touch, maar bieden de bijbehorende woningen bovendien veel bescherming tegen het gure zeeklimaat. De perforaties fungeren als effectieve windbrekers en werden aan de hand van veel mock-ups zo ontworpen dat ze enkel van zeer dichtbij doorzichtig zijn en van grotere afstand meer privacy bieden.

De cassetten zijn als prefabmodulen inclusief ramen aangeleverd en gemonteerd. Zo kunnen de raamkozijnen volledig in de buitenwand verdwijnen en interieur en exterieur van binnenuit gezien vloeiend in elkaar overlopen. Deze klus had nog heel wat voeten in de aarde. Het oude silogebouw werd namelijk van beneden tot boven veertien centimeter smaller en elk van de modulen moest hierop afzonderlijk worden aangepast. Niet veel minder arbeidsintensief was de realisatie van de openbare bovenste verdiepingen, waar in november een bar-restaurant zijn deuren zal openen. Hiervoor plaatsten de architecten bovenop de silo een volledig glazen opbouw, waar vanuit bezoekers niet alleen uitzicht hebben over Kopenhagen, maar ook op de Zweedse kust aan de overkant van de Sont.

The20Silo_04_credit20Rasmus20Hjortshøj20-20COAST_preview.jpeg

De perforaties bemiddelen tussen beschutting, privacy en uitzicht

Opbouw

Dit was mogelijk dankzij een mooi compromis tussen stad en opdrachtgever. De stad stemde in met de toevoeging van twee – of eigenlijk vier – volledige etages, wat het voor de opdrachtgever de moeite waard maakte om een derde trappen- en lifthuis voor openbaar gebruik te realiseren. Zo zijn de bovenste verdiepingen en de begane grond – waar nog een galerie en café zullen komen – nu vrij toegankelijk voor het publiek, zonder dat het woongenot van de bewoners in het geding komt. Met projecten als The Silo bewijst Kopenhagen steeds weer opnieuw dat men hier niet alleen in staat is verrassende bouwwerken te realiseren, maar ook een interessante wisselwerking weet te creëren tussen privé en publiek. Dit soort combinaties komt in Europa tegenwoordig, afgezien van Denemarken, helaas nog maar zelden voor.

The Silo in Kopenhagen (DK)
Opdrachtgever
Klaus Kastbjerg en NRE Denmark
Architect COBE, Kopenhagen
Landschapsarchitect COBE, Kopenhagen
Engineers: Balslev en Wessberg
Aannnemer NRE Denmark
Programma appartementen en publieke functies
Oppervlakte 10,000 m2
Ontwerp 2013
Oplevering 2017

Reageer op dit artikel