Bijlmer Bajes plannen: Parkwijk Bargoen

Parkwijk Bargoen, UNStudio / Lodewijk Baljon

artikel

Bijlmer Bajes plannen: Parkwijk Bargoen

Architectuur

Vijf consortia maakten plannen voor de transformatie van de voormalige Bijlmer Bajes in Amsterdam. OMA, LOLA landscape architects en FABRICations wonnen de tender met het ontwerp Bajes Kwartier. Maar wat ontwierpen de andere teams? In de plannen van UNStudio en Lodewijk Baljon Landschapsarchitecten worden alle de zes torens behouden en getransformeerd.

Toelichting door UNStudio

Samenwerking

ABC Planontwikkeling, onderdeel van ABC Vastgoed Groep, heeft haar indiening voor de herontwikkeling van de Bijlmer Bajes in een brede samenwerking ontwikkelt met als partner o.a. UNStudio, Lodewijk Baljon, Fakton, ABC Capital, ABC Nova, Vesteda, Eigen Haard, De Key, Casa en Spirit. Het plan van ABC heeft een zowel programmatisch als kwalitatief veelzijdig planconcept, die de naam Parkwijk Bargoen is meegegeven.

Humane gedachte

Het plan is gebaseerd op de humane gedachte achter het oorspronkelijk ontwerp van de voormalige Penitentiaire Inrichting Over-Amstel uit de jaren 70, waar bewoners en gebruikers centraal staan. Tevens wordt vanuit bijna een halve eeuw dominante aanwezigheid van het complex, met het nieuwe ontwerp, een blijvend grootstedelijk gebaar gemaakt naar de omgeving. Zo staat te lezen: “naar binnen en naar buiten gericht, urbaan en intiem tegelijk, zo passend bij Amsterdam”.

Behoud bestaande gebouwen

Kenmerkend onderdeel van het ontwikkelde is het vanuit de ultieme duurzaamheidsgedachte behouden en transformeren van de bestaande zes torens en het Carré-gebouw. Het onderstel van het gangenstelsel, als oorspronkelijke verbinding tussen alle gebouwen, wordt benut voor een centrale gracht met aftakkende waterpartijen, als geleidende landschappelijke elementen. Aangevuld met specifieke hoogteaccenten, noordelijk bij het Metrostation en aan de zuidzijde, is een ruimtelijk plan ontworpen van pleinen, tussengelegen laagbouw met veel groen en water.

Parkwijk Bargoen, UNStudio / Lodewijk Baljon

Divers programma

De gemeente Amsterdam verlangde in de tender een divers woonprogramma, sociale woningbouw en vrije sector, voor verschillende doelgroepen van student tot de politieagent. De aanvullende programmering en pakket van voorzieningen, die ABC heeft voorgesteld bestaan uit woon-gerelateerde dienstverlening, full-service werkplekken, mobiliteitsdiensten, community-app, broedplaats, wellness, galerie, kleinkunsttheater, studentenhotel, restaurants, café, lounge, pleinen, binnentuinen, waterpartijen, een multi-court en Street-Art.

Ankerpunten

De stedenbouwkundige structuur is opgezet rond drie urbane ankerpunten (deentree vanuit de Metro, het binnenplein en de broedplaats), waarlangs de sequentie van programmering zich voltrekt, resulteert dit in “een 18/7 levendigheid en sociale veiligheid door heel Parkwijk Bargoen”. De levensstijlen van verschillende Amsterdamse doelgroepen en het laten ontstaan van een ‘blurring economy’ tussen wonen, werken, leren en spelen, maken Parkwijk Bargoen organisch en duurzaam vitaal.

Duurzaamheid

In het plan worden de energetische duurzaamheid en CO2 reductie in al haar facetten toegepast, te beginnen met het hergebruik van gebouwen en materialen. Met innovatieve concepten als ‘smart grids’ en ‘solar chimneys’ en “urban turbines’ en een krachtig ecologisch netwerk wordt volop op duurzaamheid ingezet, vertaald in een ‘Breeam outstanding’ gebiedsontwikkeling. De bredere betekenis van duurzaamheid is daarnaast verder gedefinieerd in aspecten als sociale cohesie van de wijk, maatschappelijke programmering, gezonde gebouwen en een community-app.

Placemaking

De “netwerkorganisatie”, die ABC heeft samengesteld uit verschillende architecten, bouwers, eindgebruikers en beleggers, maken een divers plan mogelijk, dat parallel in het hele plangebied tegelijkertijd opgetrokken kan worden. De bestaande gebouwen zouden daarbij vanaf dag één actief benut kunnen worden. In combinatie met de voortzetting van de Bijlmer Bajes als broedplaats is ‘placemaking’ al meteen een feit. Een verboden stad is de Bijlmer Bajes allang niet meer.

Tender

Het financiële bod van ABC Planontwikkeling in de tenderprocedure van het Rijksvastgoedbedrijf betrof € 94 miljoen voor het hele Bijlmer Bajes complex, in huidige staat. ABC is, op basis van kwaliteit en prijs, als tweede geëindigd in deze prijsvraag.

Tot 29 oktober 2017 is de tentoonstelling Bye Bye Bajes te bekijken waar de plannen worden getoond

Lees ook: Jaap Evert Abrahamse bespreekt de plannen in het nieuwe digimagazine over woningbouw

Bekijk alle plannen

 

Foto's

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels