Bijlmer Bajes plannen: De Weesper

De Weesper

artikel

Bijlmer Bajes plannen: De Weesper

Architectuur

Vijf consortia maakten plannen voor de transformatie van de voormalige Bijlmer Bajes in Amsterdam. OMA, LOLA landscape architects en FABRICations wonnen de tender met het ontwerp Bajes Kwartier. Maar wat ontwierpen de andere teams? Peak Development, Barcode Architects, CF Møller Architects en Okra landschapsarchitecten richtten zich met De Weesper op een vitale stad.

Toelichting door Barcode Architects
Ontwikkelaars: Vastint Netherlands, Peak Development

Aantrekkelijke en Succesvolle Stad

De metropoolregio Amsterdam heeft een grote economische aantrekkingskracht. Om aan de enorme woningvraag te voldoen moeten voor 2040 nog ca. 250.000 woningen worden bijgebouwd. De ambitie is om deze woningen niet in uitbreidingsgebieden te laten landen, maar grotendeels in het centrumgebied binnen de ring van Amsterdam door intensief te verdichten. De leefbaarheid van de stad staat hierdoor onder druk. Vóór de markt ontwikkelen is niet de uitdaging, maar het realiseren van vitale leefomgevingen waar mensen prettig samenleven. Amsterdam heeft met de transformatie van de Bijlmerbajes tot De Weesper de kans om een voorbeeldproject van gezonde verstedelijking neer te zetten, die zijn weerslag heeft op de rest van de stad. Onze visie: een vitale stad is een aantrekkelijke en succesvolle stad. Want hoe gezonder de inwoners, hoe meer ze bijdragen aan de leefbaarheid en de economie van de stad.

Gezonde Verstedelijking

De schone en veilige leefomgeving van De Weesper zal het welzijn van mensen positief beïnvloeden. In de wijk zorgen we voor een goede luchtkwaliteit en akoestisch klimaat, wijzen we ecologische zones aan, zetten we duurzame watersystemen op en maken we zoveel mogelijk gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Daarnaast stimuleert het groen blauwe karakter van De Weesper een gezonde levensstijl. De inrichting van de leefomgeving is onmiskenbaar van invloed op het gedrag van mensen: De Weesper verleidt tot meer beweging met de realisatie van goede wandel- en fietspaden en aantrekkelijke plekken voor sport en spel.

Nieuwe Stedelijkheid op de Zuidplaats

Door aan te sluiten bij de bijzondere geschiedenis van de plek, creëren we in De Weesper een uniek leefmilieu. Net als de oorspronkelijke structuur van de Bijlmerbajes bestaat ook De Weesper uit drie delen: de Zuiderplaats, het Noordereiland en het Hoofdgebouw. Het voormalige Bajesdorp maakt plaats voor de Zuiderplaats, een hoog stedelijk gebied dat wordt gekenmerkt door hoge dichtheid, meer hoogte, een hoog voorzieningenniveau, stedelijke straatprofielen en een diversiteit van woningen. De Zuiderplaats is, anders dan het Noordereiland, een vanzelfsprekend onderdeel van Amsterdam. In schaal en in voorzieningenniveau sluit het aan op de stedelijke en dynamische Amstelkwartier en de nieuwe plannen voor het gebied langs De Weespertrekvaart.

De Weesper ©WAX

Noordereiland als groene oase

Het ‘gevangeneneiland’ transformeren we tot het Noordereiland, een groene oase binnen de ring van Amsterdam. Hier staan geen torens maar paviljoens van maximaal acht verdiepingen hoog die in contact staan met het publieke maaiveld. Op het Noordereiland wonen mensen die eenmaal thuis aan het drukke, anonieme stedelijk leven willen ontsnappen. Ze zoeken een groene, waterrijke, sociale en prettige woonomgeving, waar ruimte is voor reflectie, ontmoeting en het leggen van nieuwe contacten, maar wel met de grootstedelijke voorzieningen van Amsterdam om de hoek. Om deze ogenschijnlijk onmogelijke woonwens te vervullen zijn ze bereid hun steentje bij te dragen en bepaalde voorzieningen met elkaar te delen, zoals een logeerkamer of werkplaats. Ze geloven in ‘smart living’ waarbij gebruik belangrijker is bezit.

Verbinding door centrale as hoofdgebouw

Dwars door heel De Weesper loopt een centrale as die de Zuiderplaats en het Noordereiland met elkaar verbindt. In het midden, op de as, staat het Hoofdgebouw als schakel tussen de Zuiderplaats en het Noordereiland, maar ook tussen De Weesper en de rest van de stad. Het Hoofdgebouw speelt een essentiële rol in de creatie van de geambieerde levendige en geïntegreerde wijk. In en om het gebouw ontmoeten kenniswerkers en creatieven uit heel Amsterdam elkaar en komen ze samen tot nieuwe ideeën.

Openbare ruimte als drager

In heel De Weesper staat de kwaliteit van de openbare ruimte en de menselijke maat centraal. De gracht wordt uitgebreid tot groenblauwe rand voor recreatie waar ook mensen uit aangrenzende buurten naartoe gaan om te spelen en te ontspannen. Door de verbinding tussen de gebouwen en het maaiveld zorgvuldig te ontwerpen, versterken we de interactie tussen beiden en stimuleren we een gevoel van

eigenaarschap. Met de hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte geeft De Weesper een onderscheidend karakter en moedigen we het gebruik ervan aan. Zo ontwerpt Maarten Baas enkele identiteitsbepalende elementen zoals een zitbank, een straatlantaarn en een skateramp die zowel op het Noordereiland als op de Zuiderplaats terugkomen.

Landheer zorgt voor duurzame groei

De potentie van De Weesper is evident maar de Bijlmerbajes is niet van de één op de andere dag getransformeerd. De landheer neemt de tijd om zich voor te bereiden en ervoor te zorgen dat De Weesper op een bestendige, robuuste manier groeit door adaptief in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Om het gebied in de tussentijd een functie te geven, start hij met het verbreden van de groen blauwe zone rondom de gracht en brengt hij de binnenplaatsen tot leven. Door tijdelijke bruggen maken het gebied voor iedereen toegankelijk. De landheer streeft naar een wijk met een duurzame kwaliteit en dat kan alleen wanneer hij de tijd neemt.

Tot 29 oktober 2017 is de tentoonstelling Bye Bye Bajes te bekijken waar de plannen worden getoond

 

Lees ook: Jaap Evert Abrahamse bespreekt de plannen in het nieuwe digimagazine over woningbouw

 

Bekijk alle plannen

Foto's

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels