artikel

Jonge architecten realiseren sterke vernieuwing Singer Laren

Architectuur Premium

Familie Singer liet in de jaren ’50 naast hun villa een theater en een museum bouwen. Na diverse verbouwingen voldeed het theater niet meer aan de hedendaagse eisen. Met de bouw van een nieuwe zaal greep Singer Laren de kans een nieuwe impuls aan het gehele ensemble te geven. De gewaagde keuze voor drie jonge architecten van krft en Oomen Ontwerpt heeft geleid tot een verrassend transparant gebouw dat zich opent naar het dorp.

Door Willem Wopereis

Toen Oscar Vos hoorde dat Singer Laren op zoek was naar een architect, belde hij de toenmalige directeur op. Met zijn jonge architectenbureau denieuwegeneratie, tegenwoordig opgesplitst in krft en Oomen Ontwerpt, had hij enige ervaring met theater De Kleine Komedie en kunstcentrum De Appel. Maar over een uitgebreid portfolio, zoals dat van de ervaren bureaus die door Singer Laren zelf waren benaderd, beschikten de jonge ontwerpers niet.

Singer Laren, publiek toegankelijk gebied verbindt theater, villa en museum

Visie

Volgens Sanne Oomen sleepten ze destijds de opdracht binnen door de presentatie van een open proces. In plaats van een doordacht ontwerp hadden ze een visie op hoe dit ontwerp tot stand zou moeten komen, in samenwerking met de stichting en in overleg met de vele private geldschieters. Singer Laren is een culturele instelling naar Amerikaans model, die door veel private donaties wordt ondersteund. Van de 15 miljoen die voor de nieuwbouw nodig was, is 11,5 miljoen door particulieren bijgedragen. Tijdens het ontwerpproces was er dan ook constant dialoog met vele betrokkenen, draagvlak was essentieel.

De gevelstijlen dragen tevens de dakconstructie, foto: Christian van der Kooy

Publieke ruimte

Het resultaat is een gebouw dat een publieke ruimte toevoegt aan het Gooise dorp. De nieuwe entree is vormgegeven als een openbaar plein dat verschillende functies verbindt. Door de gebogen, glazen gevel opent zich hier direct een uitzicht op de beeldentuin die naar ontwerp van Piet Oudolf opnieuw wordt ingericht. Naast de vrij toegankelijke tuin biedt het entreegebied toegang tot het museum en het nieuwe theater, en is bovendien een centraal punt waar je de hele dag terecht kan voor een kop koffie. Op deze openbare toegankelijkheid heeft krft sterk ingezet. Singer Laren wordt hiermee een plek waar je ook heen kunt gaan zonder het museum of theater te bezoeken.

De zichtlijn loopt vanaf de entree, door de villa naar het museum, foto: Christian van der Kooy

Open constructie

De openheid is het resultaat van een slimme constructie met een dragende gevel, waardoor slechts twee kolommen nodig zijn. Omdat het TT-platen plafond niet is afgewerkt zijn kosten bespaard en kon de opdrachtgever worden overtuigd van de ruime vrije hoogte van 4,5 meter, essentieel voor het publieke karakter. De ritmische dakconstructie stopt ruim voor de metselwerk zijgevel van de bestaande villa, die door de tussenliggende lichtstraat wordt uitgelicht. Hier is de toegang tot het museum gemarkeerd met een poort van onbehandeld, gewalst staal, waarop Rodins denker een prominente plaats heeft gekregen. Aan de andere zijde ligt het nieuwe theater. Het volume hiervan is aan de binnenzijde bekleed met messingkleurig strekmetaal dat, evenals de gevel van de villa, de ruimte een warmere uitstraling geeft.

De theaterzaal heeft een compacte, intieme opzet, foto: Christian van der Kooy

Zaal

De theaterzaal is klassiek opgezet: geen flexibele ruimte voor allerhande producties maar een op maat gesneden zaal geschikt voor theater. De stoelen staan in gebogen rijen tot dicht aan het podium. Een flink deel ervan bevindt zich op een eveneens afgerond balkon, met een elegant gebogen lijn in de borstwering die zorgt voor optimale akoestiek. Door de compacte opzet heeft de zaal een intiem karakter en is daarmee ook aantrekkelijk wanneer deze niet volledig is gevuld. Voor de stoelbekleding is niet voor klassiek rood gekozen, maar voor een gemêleerde stof met verschillende tinten die sterk reageert op het zaallicht. Meer bepalend voor de sfeer is echter de kersenfineer afwerking op de wanden en gewelfde plafonds.

Speciaal ontwikkelde stenen creëren een schaduwrand, foto: Willem Wopereis

Materialen

Aan de buitenzijde slaat het gebouw qua materialisering aan op de omgeving. De verschillende kleuren metselwerk refereren naar de vrijstaande huizen in de omgeving, de zwart houten latten voor het glas op hun beurt naar schuren. Lang de dakrand lopen de houten latten door als luifel om de entree te markeren. Dit gebaar is helder, maar wellicht niet sterk genoeg om te concurreren met de voormalige, monumentale museumentree die bewaard is gebleven. Voor het hoge volume van de theatertoren is een speciale ‘taludsteen’ ontwikkeld. Door de schuine randen en ontbrekende stootvoegen ontstaat een oppervlak met schaduwlijnen, dat refereert naar het pannendak van de villa.

Exterieurbeeld: krft, fotografie volgt later

Ensemble

Ook in het interieur wordt een liefde voor details en materialen blootgegeven. Zo bieden twee enorme taatsdeuren toegang tot de tuinfoyer, die wordt gedefinieerd door een ingelegde houten vloer. Eveneens is de luie trap naar de foyer van het balkon met hout bekleed, zowel op de treden als rond de leuning. Het zijn deze details en de heldere organisatie die van Singer Laren een sterk, nieuw ensemble maken.

De luie trap is zorgvuldig gedetailleerd, foto: Christian van der Kooy

 

Verder lezen

 

Foto's

Reageer op dit artikel